Hưởng ứng Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ XI năm 2026 với chủ đề “Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới”:
Bài dự thi: Từ trò chơi “truyền tin” tuổi thơ đến “lá chắn nhận thức” của những công dân số tương lai.
Ban Quản trị Website TH.NĐC xin trân trọng giới thiệu:
PHẦN 1: Sự “méo mó” của thông tin truyền miệng và nguy cơ số hóa tin đồn.
PHẦN 2: Nhận diện thông tin xấu độc và lỗ hổng trong tiếp nhận thông tin.
====================
PHẦN 3: Lời giải từ thực tiễn giáo dục cơ sở tại Hải Phòng.
Tại Hải Phòng, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không dừng lại ở những định hướng chung, mà được cụ thể hóa thông qua công tác nâng cao năng lực số cho đội ngũ nhà giáo và rèn luyện kỹ năng ứng xử cho học sinh. Khi các nghị quyết chuyên đề của Chi bộ trường học đi vào từng bài học cụ thể, đó cũng là lúc nhận thức của thế hệ tương lai được bảo vệ vững chắc ngay từ gốc rễ.
Khi nghị quyết Chi bộ đồng hành cùng bài học cuộc sống hằng ngày
Hải Phòng đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi số trong mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Nhịp độ phát triển kinh tế và công nghệ tạo điều kiện cho học sinh tiếp cận nhanh chóng với các phương thức học tập hiện đại, nhưng cũng đặt các em trước nhiều nguồn thông tin phức tạp. Nhận thức rõ điều này, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố đã chỉ đạo các nhà trường chủ động đưa nội dung giáo dục an toàn mạng vào thực tiễn giáo dục cơ sở thông qua các hoạt động trực quan.
Nhiều chương trình thiết thực đã được triển khai như chuyên đề năng lực số tại các trường tiểu học Đức Xương, Đoàn Tùng, hoạt động ngoại khóa tại trường An Thượng, hay chương trình phối hợp tuyên truyền an toàn không gian mạng giữa Công an phường Đông Hải và Trường Tiểu học Đông Hải 1 cho gần 1.900 học sinh. Những minh chứng này cho thấy giáo dục số không đơn thuần là dạy cách sử dụng thiết bị, mà cốt lõi là hình thành trách nhiệm đối với thông tin.
Tại phường An Biên, tinh thần ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số được cụ thể hóa theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Ý thức được vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức Đảng trong nhà trường, ngày 6/4/2026, Chi bộ Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh đã tổ chức buổi sinh hoạt chuyên đề với chủ đề: “Đảng viên tiên phong đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ - nâng tầm giáo dục số”, với sự tham dự của 67 trên tổng số 74 đảng viên chính thức.
Sinh hoạt chuyên đề nhằm nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đảng viên – nhà giáo trong việc định hướng giá trị tư tưởng cho học sinh kỷ nguyên số.
Buổi sinh hoạt Chi bộ không đi vào các báo cáo thành tích, mà tập trung thảo luận về trách nhiệm của người giáo viên trong việc hướng dẫn học sinh nhận diện và phòng tránh các thông tin xấu độc trên mạng xã hội. Khi Chi bộ xác định đúng trọng tâm, người thầy gương mẫu đổi mới phương pháp giảng dạy, các nội dung giáo dục nhận thức sẽ bước ra khỏi trang giấy nghị quyết để đi vào từng tiết học, từng cuộc đối thoại hằng ngày với học sinh và phụ huynh.
Đồng bộ giữa nhận thức đội ngũ và điều kiện thực hiện
Để rèn luyện thói quen tiếp nhận thông tin có trách nhiệm cho học sinh, yếu tố quyết định chính là bản lĩnh và năng lực của đội ngũ cán bộ, giáo viên. Người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức trong sách giáo khoa, mà phải là người uốn nắn hành vi, giúp học sinh biết tự bảo vệ trước những thông tin sai lệch.
Tại Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh, yêu cầu này xuất phát từ chính đòi hỏi thực tiễn của nhà trường. Trong năm học 2025–2026, trường có quy mô lớn với 49 lớp và 2.160 học sinh, trong đó có 17 học sinh khuyết tật học hòa nhập. Với số lượng học sinh đông và lứa tuổi nhỏ, Ban Giám hiệu nhà trường xác định việc rèn luyện thói quen sàng lọc thông tin không phải là hoạt động phong trào bề nổi, mà là nhiệm vụ giáo dục toàn diện thường xuyên.
Để hỗ trợ công tác này, cơ sở vật chất của nhà trường đã được đầu tư đồng bộ với 48 phòng học khang trang và 01 phòng máy tính gồm 35 máy hoạt động ổn định, kết nối Internet tốc độ cao. Đây là không gian thực hành để các giáo viên tin học hướng dẫn học sinh cách tìm kiếm tư liệu học tập, nhận diện các cổng thông tin điện tử chính thống của địa phương, ngành giáo dục và biết cách từ chối các đường liên kết lạ có nội dung không phù hợp.
Việc trang bị kỹ năng thực hành trên máy tính giúp học sinh chủ động xây dựng màng lọc thông tin cho bản thân.
Nhằm hiện thực hóa phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, Chi ủy và Ban Giám hiệu nhà trường đã chỉ đạo phát triển trang thông tin điện tử (website) của trường trở thành địa chỉ cung cấp thông tin tin cậy cho phụ huynh. Đồng thời, nhà trường phát động phong trào xây dựng mô hình “tin tốt mỗi tuần”, “câu chuyện đẹp quanh em” thông qua hệ thống loa phát thanh măng non. Chính học sinh là người sưu tầm, viết bài tuyên dương những gương bạn tốt, việc tử tế, nhặt được của rơi trả lại người mất ngay trong khuôn viên trường Nguyễn Đức Cảnh.
Khi học sinh và phụ huynh tích cực lan tỏa những hình ảnh đẹp, dòng thông tin lành mạnh sẽ được củng cố, thu hẹp không gian tác động của các luồng thông tin tiêu cực. Sự chuyển biến này còn được củng cố vững chắc thông qua chất lượng sinh hoạt chuyên môn thực chất với 01 chuyên đề cấp cụm, 05 chuyên đề cấp trường và 37 chuyên đề cấp tổ được triển khai hiệu quả trong năm học qua.
Những đề xuất cụ thể để bảo vệ thế hệ tương lai
Từ thực tiễn triển khai tại cơ sở, việc xây dựng khả năng tự sàng lọc thông tin cho học sinh không thể là việc làm riêng lẻ của một cá nhân hay một nhà trường, mà đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ theo mô hình “Gia đình – Nhà trường – Xã hội” cùng những cơ chế đồng bộ mang tính vĩ mô:
Thứ nhất, về phía chính quyền địa phương: Cần tiếp tục quan tâm, ưu tiên nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, hoàn thiện hệ thống phòng máy tính có kết nối mạng an toàn cho các trường học, giúp giáo viên có đầy đủ công cụ thực hành kỹ năng số thực chất cho học sinh.
Thứ hai, về phía ngành Giáo dục và Đào tạo: Cần nghiên cứu đưa các bài học về nhận diện thông tin sai lệch, ứng xử văn minh trên môi trường mạng lồng ghép một cách hệ thống vào chương trình hoạt động trải nghiệm, phù hợp với từng khối lớp tiểu học. Nội dung này cũng cần được chú trọng trong công tác bồi dưỡng thường xuyên cho đội ngũ giáo viên chủ nhiệm.
Thứ ba, về phía các hội thi chuyên môn: Các hội thi lớn của ngành, đặc biệt là Hội thi Giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi các cấp, cần đưa các tình huống thực tế trên không gian mạng (như phụ huynh hiểu sai hoạt động của trường trên hội nhóm chat, học sinh phát ngôn chưa chuẩn mực trên mạng mạng xã hội...) vào nội dung đánh giá năng lực xử lý tình huống sư phạm của giáo viên. Khi người thầy xử lý sự việc bằng sự thấu hiểu và bản lĩnh chính trị vững vàng, học sinh sẽ nhận được bài học giáo dục sâu sắc nhất.
Giữ dòng sông từ bảo vệ mạch nước nguồn
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tinh thần Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị là bắt đầu từ việc hình thành nhận thức đúng đắn, thế giới quan khoa học và niềm tin tích cực cho mỗi con người ngay từ thuở ấu thơ. Trong bối cảnh không gian mạng có nhiều tác động phức tạp, sứ mệnh của giáo dục hiện đại là trang bị cho thế hệ trẻ năng lực nhận diện sự thật, biết sàng lọc thông tin để không bị dẫn dắt bởi các luận điệu sai trái.
Nhìn từ bài học rèn luyện nguyên tắc “5 biết” tại Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh, có thể thấy việc giáo dục học sinh biết hoài nghi trước lời đồn vô căn cứ, dũng cảm bảo vệ lẽ phải chính là biểu hiện sinh động của phương châm “lấy xây để chống”. Khi mỗi đứa trẻ hình thành được thói quen cẩn trọng trước thông tin, biết thấu cảm và chịu trách nhiệm trước lời nói của mình, chúng ta đang góp phần thực hiện hiệu quả kế sách bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa – ngay từ giai đoạn nhân cách con người bắt đầu được định hình.
Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng, giữ vững niềm tin không phải là những việc làm xa vời. Mỗi nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học của thầy cô, mỗi sự cẩn trọng trước một nút bấm chia sẻ của các bậc cha mẹ hằng ngày đều đang âm thầm góp những viên gạch vững chắc xây dựng nhận thức cho thế hệ măng non. Hãy để những màng lọc nhận thức được hình thành từ hôm nay trở thành điểm tựa giúp thế hệ trẻ tự tin làm chủ công nghệ, vững vàng trước những biến động thông tin, góp phần bảo vệ tương lai trường tồn của Đảng, của chế độ và của toàn dân tộc./.
Tác giả: NGƯT Phạm Thị Ngà - Hiệu trưởng; Lã Thị Khánh Nhi - GV, Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh, phường An Biên, Tp Hải Phòng.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới, Hà Nội.
- Bộ Chính trị (2024), Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội.
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
- Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hải Phòng (2026), Tài liệu hướng dẫn tổ chức hoạt động trải nghiệm phát triển năng lực số cho học sinh tiểu học, Hải Phòng.
- Trường Tiểu học Nguyễn Đức Cảnh (2026), Nghị quyết sinh hoạt chuyên đề “Đảng viên tiên phong đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ - nâng tầm giáo dục số” và báo cáo số liệu tổng kết năm học 2025–2026, quận Lê Chân, Hải Phòng.
- Viện Nghiên cứu Phát triển bền vững (2024), Khảo sát thực trạng tiếp xúc thiết bị công nghệ và nhận thức an toàn mạng của học sinh tiểu học tại các đô thị lớn, Hà Nội.
==========================
Bài Chính luận được đăng trên Tạp chí Thiên nhiên và Môi trường.
https://thiennhienmoitruong.vn/loi-giai-tu-thuc-tien-giao-duc-co-so-tai-hai-phong-bai-3.html